Haberler
DİSK-AR Çocuk İşçiliği Raporu: 9 Yılda En Az 646 Çocuk, Çalışırken Yaşamını Yitirdi
DİSK Araştırma Merkezi’nin (DİSK-AR) yayımladığı Eylül-2026 tarihli “Çocuk İşçiliği Raporu”na göre 9 yılda en az 93 bin 517 çocuk iş kazası geçirdi.
Rapora göre Türkiye’de çalışan çocukların iş kazası geçirme sıklığı, SGK’nin 2017-2025 dönemine ait verilerine göre son derece çarpıcı bir yükseliş göstermektedir. 14-17 yaş grubunda iş kazası geçiren sigortalı sayısı 2017’de 6 bin 348 iken 2025’te 20 bin 836’ya yükselmiştir. Bu 9 yılda yaklaşık 3,3 katına çıkması anlamına gelmektedir.
Aynı dönemde 18 yaş üstü işçilerde iş kazası geçirenlerin sayısı 353 bin 305’ten 745 bin 203’e yükselerek yaklaşık 2 katına çıkmıştır. Raporda, çocuk işçilerdeki yükselişin yetişkinlerde gözlenen değişimin çok üzerinde olduğu vurgulandı.
İSİG Meclisi verilerine atıfla raporda 2017’den 2026 Temmuz’a en az 646 çocuğun çalışırken yaşamını yitirdi vurgulandı ve bu hususta şu tespit ve değerlendirmelere yer verildi:
2017-2022 arasındaki altı yıllık dönemde çocuk işçi ölümleri yıllık 60- 67 aralığında seyretmiş, 2023 yılında 54 olarak kaydedilmiştir.
Ancak 2024 yılından itibaren tablo değişmiş, ölüm sayısı 2023‘teki 54 iken 2024‘te 71’e çıkmış, 2025‘te ise 94’e ulaşmıştır.
Yalnızca 2024- 2025 arasındaki ölümlerin hızlanma oranı yüzde 32,4’tür.
2025’teki 94 rakamı, ele alınan dönemde ulaşılan en yüksek değerdir.
2026’nın ilk yedi ayında ise 42 çocuk işçi hayatını kaybetmiştir.
2025 yılında hayatını kaybeden 94 çocuğun yaş dağılımına bakıldığında 26’sı 14 yaş ve altında, 68’i ise 15-17 yaş grubundadır, yani ölen her dört çocuktan yaklaşık üçü 15-17 yaş grubuna aittir.
Ölen çocukların 81’i erkek, 13’ü kız çocuğu, 5’i ise göçmendir.
Sektörel dağılımda 31 çocuk tarımda, 27 çocuk sanayide, 20 çocuk hizmetlerde ve 16 çocuk inşaatta yaşamını yitirmiştir.
Bunlara ek olarak 6 MESEM öğrencisi ile 7 meslek lisesi öğrencisinin çalıştıkları veya staj yaptıkları işyerlerinde hayatını kaybettiği tespit edilmiştir. Bu da meslekî eğitim adı altında sürdürülen çalışma biçiminin ölümcül sonuçlarının istatistiklere doğrudan yansıdığını göstermektedir.
Raporda, TÜİK’in 2025 verileri esas alınarak Türkiye’deki 6 milyon 708 bin çocuğun gelir yoksulluğu içinde yaşadığı ve çocuk yoksulluğu oranının yüzde 31, yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altındaki çocukların oranının ise yüzde 36,8 seviyesinde olduğu belirtildi ve MEB verileri esas alınarak 14-17 yaş grubunda net okullaşma oranının 2022-2023 eğitim yılında yüzde 94,5 iken 2024-2025’te yüzde 86,4’e gerilediği, dolayısıyla lise çağında eğitimden kopuşun arttığı kaydedildi.
MESEM yarası derinleşiyor
DİSK-AR raporunda MESEM, birçok boyutuyla ele alınıyor. Yoksullukla MESEM arasında doğrudan bir münasebet kurulan değerlendirmede şu ifadelere yer veriliyor:
Çocukların gelir elde edebildikleri işletme temelli mesleki eğitime yönelmelerinde hanelerin ekonomik koşullarının belirleyici olması durumunda, mesleki eğitim özgür bir eğitim tercihinden çok ekonomik zorunluluk tarafından şekillenebilir. Yoksul ve emekçi ailelerin çocuklarının erken yaşta işletmelere yöneldiği, ekonomik olanakları daha yüksek ailelerin çocuklarının ise akademik eğitim kanallarında kalabildiği bir yapı, eğitim yoluyla sınıfsal farklılıkları azaltmak yerine bunları yeniden üretme riski taşımaktadır. Bu nedenle MESEM tartışması yalnızca “Çocuk meslek öğreniyor mu?” sorusuna indirgenemez. Hangi çocukların, hangi ekonomik ve toplumsal koşullar altında ve neden bu sisteme yöneldiği de sorgulanmalıdır.
Rapora göre MESEM’e kayıtlı öğrenci sayısı 2016-2017 ile 2025-2026 arasında 5,3 kat arttı. En büyük artış 2021-2022 eğitim yılında yaşandı. Öğrenci sayısı bir yılda 159 bin 773’ten 400 bin 437’ye çıktı. MEB verilerine göre 492 bin 627 MESEM öğrencisinin 392 bin 887’si 15-18 yaş grubunda. Bakanlık, yaş grubunu tek kategori hâlinde açıkladığı için bunların kaçının 18 yaşın altında olduğu bilinmiyor.
DİSK-AR, MESEM öğrencilerinin işletmelerde üretim sürecine katılmalarına rağmen hukuken öğrenci statüsünde bulunmalarının ücret, sosyal güvenlik, sendikalaşma ve işçi sağlığı alanlarında ciddi koruma sorunları yarattığını belirtiyor:
MESEM’in sendikal açıdan önemli sonuçlarından biri de çocukların ve gençlerin işyerlerinde yetişkin işçilerle aynı üretim ilişkilerinin içerisinde bulunabilmelerine rağmen ücret, sosyal güvenlik ve örgütlenme hakları açısından aynı statüye sahip olmamalarıdır. Kamu kaynaklarıyla maliyeti düşürülen genç emeğinin kitlesel hale gelmesi, yalnızca MESEM öğrencilerinin çalışma koşullarını değil, işyerlerindeki genel ücret ve istihdam yapısını da etkileyebilecek bir gelişmedir. Düşük maliyetli genç emeğin yaygınlaşması, yetişkin ve güvenceli istihdam üzerinde baskı yaratma riski taşımaktadır. Bu nedenle yarım milyonu aşan MESEM’li öğrenciler yalnızca bir eğitim istatistiği değildir. Bu büyüklükte bir yapı ücretler, sosyal güvenlik, işçi sağlığı ve iş güvenliği, işgücü piyasasının bölünmesi ve sendikal örgütlenme bakımından da çalışma yaşamının önemli bir parçası haline gelmektedir.
Kaynak: disk.org.tr
Eğitim İlke-Sen, TOKAD, ÖYB ve Sağlık İlke-Sen, Üsküdar Mimar Sinan Meydanında Ekim ayı enflasyon, açlık ve yoksulluk sınırı ile ilgili bir eylem düzenledi. Yoksulluğun büyüyüp açlığın derinleştiği tespitinin yapıldığı eylemde Eğitim İlke-Sen başkanı Ahmet Örs, her ay bu oran ve rakamlar dolayımında eylemler yapacaklarını duyurdu.
Eylem boyunca “Asgari Ücret Köleliktir, Hakça Bölüşüm Adil Paylaşım, Rakamlar Sahte Sömürü Gerçek, Yolsuzlardan Hesabı Yoksullar Soracak, Allah Adaleti Emreder, Zam Sömürü Yağma Düzenime Hayır, Aileler Yoksul Çocuklar Aç, Çiftçiler Ölüyor Esnaf Batıyor, Emekçiler İşsiz Emekliler Aç, Faizci AKP Hesap Verecek, Emekçiler Köle Olmayacak” sloganları atıldı, tekbir getirildi.
Topluluk adına Şilan Deniz’in okuduğu açıklamanın tam metni şu şekilde:
Ekim Ayı Enflasyon, Açlık ve Yoksulluk Rakamları İle Bir Aradayız!
Bismillâhirrahmânirrahîm
Yoksulluk büyüyor, açlık derinleşiyor!
Evet, bu sarmaldan yoksullar, ezilenler bir çıkış yolu bulamıyor. Örgütsüz halkımız, kendini büyük bir çaresizliğin tam ortasında hissediyor.
İşte bu gerekçeyle halkın yanında, açlık ve yoksulluğu üreten düzenin ve o düzenin sahiplerinin tam karşısında meydanlardayız!
Her ayın sonunda açlık ve yoksulluk rakamları rapor edildikten sonra takip eden ayın başında da enflasyon oranları açıklanıyor.
Biz de bu rakamlar ilan edildikten hemen sonra meydanlara çıkıp sömürü düzenine itiraz edecek ve açlık ve yoksulluğa mahkûm edilen halkımızla yan yana, omuz omuza adalet mücadelesini yükseltecek ve her zaman yapmaya gayret ettiğimiz gibi herkesi bu mücadeleye davet edeceğiz.
Yoksulluk Büyüyor, Açlık Derinleşiyor!
TÜRK-İŞ’in yayımladığı son araştırma raporuna göre 2026 yılının Ekim ayında dört kişilik bir aile için açlık sınırı 38 bin 24 liradır!
Yine aynı araştırmaya göre dört kişilik bir aile için yoksulluk sınırı 123 bin 856 lira olarak tespit edilmiştir!
Buna göre dört kişilik bir ailenin hayatta kalabilmesi için en az 38 bin liralık gıdaya erişmesi gerekmektedir.
Açlık sınırı denilen çizgi işte budur: dört kişilik bir ailenin ulaşması gereken gıda ederi!
Elbette ki insanın ihtiyacı sadece gıda değildir.
İnsan; barınmaya, eğitime, ulaşıma, sağlığa, kültüre ihtiyaç duymaz mı?
Biliyorsunuz ki ülke genelinde kiralar en az 30-40 bin lira seviyesinden başlıyor.
Ulaşım masrafları ailelerin belini büküyor.
Anne-babalar, evlatlarını uzak şehirlerdeki üniversitelere göndermekten çekiniyor.
Öğrencilerin barınma sorunu zirveye çıkmış durumda! Sırf bu nedenle pek çok öğrenci istediği üniversitelere kayıt yaptıramıyor.
Aileler Yoksul, Çocuklar Aç!
Yine bir öğretim yılının başındayız.
Aileler forma, ayakkabı, kırtasiye, ulaşım masrafları derken çocuklarını okullara göndermekte büyük sıkıntılar yaşıyor.
Biliyorsunuz, bütün yalanlamalara rağmen okullarda fahiş oranlarda kayıt parası isteniyor. MEB, okullara yeterli yardımcı personel ve özellikle temizlik malzemesi sağlamıyor.
Bütün bu eksiklikler yoksul halkımıza fatura edilerek giderilmeye çalışılıyor, bir yandan da denetlenmeyen keyfîlikler, bu yağma uygulamasının sınırlarını alabildiğine genişletiyor.
Okul kantinlerinden bir tost alıp yiyebilen bir öğrencinin şanslı kabul edildiği dönemlerden geçiyoruz.
Şehir içi, şehirler arası ulaşım halkımıza adeta hapishane hayatını dayatıyor.
Ekonomik yetersizlikler, halkımızın tedavi imkânlarını ellerinden alarak sağlık sorunlarını derinleştiriyor.
Kültürel ilgiler artık tümüyle lüks kabul ediliyor. Mesela kitap fiyatları alıp başını gitmiş durumda!
Şimdi size tekrar soruyoruz: Açlık sadece gıdayla ilgili bir durum mudur?
Barınma, sağlık, ulaşım, eğitim, kültür alanlarındaki açlıktan bahsetmeye bu ülkede sıra geliyor mu?
Net Asgarî Ücret, Açlık Sınırının 10 Bin Lira Altında!
Hâl-i hazırda asgarî ücret, 28 bin 75 lira 50 kuruş olarak uygulanıyor. Milyonlarca emekçi, kölelik ücreti dediğimiz asgarî ücret karşılığında çalışıyor. Çok sayıda emekçi kardeşimiz asgarî ücret bile alamıyor.
Çalışma saatleri ise neredeyse tümüyle keyfî uygulamalara tâbidir!
Asgarî ücretin, artık genel geçer ücret olduğunu görüyoruz. Artık çalışanların ücretleri asgarî ücrete kıyasla belirleniyor.
Net asgarî ücret bugün itibariyle açlık sınırının en az 10 bin lira altındadır!
DİKKAT EDİNİZ, tam 10 bin lira!
En Düşük Emekli Maaşı İle Açlık Sınırı Arasında 17 Bin Lira Fark Var!
En düşük emekli maaşı 23.552 liradır. Evet, en düşük emekli maaşı ile açlık sınırı arasında en az 17 bin lira fark var!
Bu durumda elbette fazla söze gerek yoktur ve her şey ortadadır: Emekliler çoktan ölmüş durumdadır!
Biliyorsunuz, önceki yıllarda asgarî ücret, ocak ve temmuz aylarında olmak üzere yılda iki defa artmaktaydı.
Sermaye sahipleri ve AKP iktidarı 2024 itibariyle bu uygulamadan vazgeçerek asgarî ücret artışını sadece Ocak ayı ile sınırlandırdı.
Zaten sene başlarında açlık sınırına kısmen yakın seviyelerde uygulanmaya başlanan asgarî ücret, şu anda açlık sınırının çok çok altına düşerek eşi benzeri görülmemiş bir kölelik ve sefaletin emekçilere dayatıldığını kanıtlıyor!
Şimdi lütfen şu çarpıcı tabloya bakınız:
2026 için 28 bin 75 lira 50 kuruş olarak belirlenen asgarî ücret, bugüne değin hiç arttırılmadı ancak açlık sınırı, Ocak ayında 31.224 lira iken Ekim ayında 38.024 liraya yükseldi!
Evet, asgarî ücret 1 kuruş bile yükselmezken açlık sınırı tam 7 bin 200 lira artmıştır!
Ezilenler, Dayanışma İçinde Olmalı
“Hakça Üretim ve Bölüşüm, Adil Paylaşım” ilkesini reddederek halkımızı açlık ve sefalete, köleliğe mahkûm eden bu yağma ve sömürü düzeni ve onun uygulayıcıları bir karabasan gibi hayatlara çökmüştür!
Egemen dünya düzeni, coğrafyaları talan ederek halkları mültecileştirmektedir.
Sermaye sahipleri tarafından mültecî emeği sınırsızca sömürülmektedir.
Yerli-sığınmacı demeden hepimizi sömüren yerel ve küresel kapitalist düzenden hesap sorulmalıdır. Öfke, o sömürücü zalimlere yöneltilmelidir.
Ezilenler dayanışma içinde olmalı, kendilerini birbirlerine kırdırmak isteyenlere fırsat vermemelidir.
Temel ihtiyaç ürünlerine zamlar, TÜİK’in sahte enflasyon verilerinin çok çok ötesindeki yüksek oranlarla gelmektedir.
Kapitalistlerin hizmetindeki siyasal düzenin temsilcisi AKP iktidarı, memleketin bütün kaynaklarını yerel ve küresel sermayeye aktarmak için çırpınmaktadır.
Halkın ve ülkenin sırtından servetine servet katan bu asalak zümre, AKP’nin yüksek faiz cenneti yaptığı Türkiye’de yoksuldan zengine servet transferinin yarattığı sonuçların keyfini sürmektedir.
Bir yandan finansal yağma; diğer yandan neoliberalizmin dağ-taş, nehir-ova, ırmak-göl demeden sınırsız talanına açılarak delik deşik edilen Anadolu coğrafyası bize, azgın sermaye düzeninin fotoğraflarını sunmaktadır.
Bugün Anadolu’nun dört bir yanı yaylasını, ormanını, merasını, dere ve ırmaklarını savunan; ölüm ve yıkıma karşı hayatı müdafaa eden halkımızın direniş haykırışlarıyla inlemektedir!
Fon Vurgunu, İçinde Bulunduğumuz Fotoğrafı Net Bir Şekilde Gösteriyor
Ürünlerini hak ettiği ücretlere satamayan çiftçimiz, perişan hâldedir. Üzümler asmada, elmalar dallarda, karpuzlar tarlada kalmıştır.
Mazotun 100 lirayı aştığı bugün, köylüsü ve şehirlisiyle halkımız permeperişan iken iktidar çevresi, fon vurgunuyla kendi halkını bu defa doğrudan soymuştur.
Cumhuriyet tarihinin bu en büyük ve en utanç verici yolsuzluğu, içinde bulunduğumuz fotoğrafı, anlatmaya gerek kalmayacak netlikte herkesin önüne koymuştur.
Bunca yoksulluk ancak bunca yağma ve sömürü ile mümkün olabilmektedir.
Yoksullaştırılmış halkımız vergi sağanağı altında perişan olurken büyük şirketlerin devâsâ vergi borçları silinmekte ve yolsuzluk, hukuk kılıfına sokulmaktadır!
Türkiye nüfusunun yüzde 20’sini oluşturan yüksek gelir grubunun toplam gelirden aldığı pay, yüzde 50’ye ulaşmış; en düşük gelire sahip yüzde 20’nin aldığı pay daha da azalarak yüzde 6’nın altına inmiştir.
Necip Fazıl’ın, “Allah’ın on pulunu bekleye dursun on kul;/ Bir kişiye tam dokuz, dokuz kişiye bir pul./ Bu taksimi kurt yapmaz kuzulara şah olsa!” diye tasvir ettiği bu sömürü tezgâhı işte böyle işlemektedir!
Bütçenin Yüzde 14.6’sı Faize Gidiyor
2026 Yılı Toplam Faiz Ödeneği, 2 trilyon 742 milyar TL olarak belirlenmişti. 2026 yılı için öngörülen 18,75 trilyon TL toplam bütçe giderinin yaklaşık yüzde 14,6’sı doğrudan faiz ödemelerine ayrılmıştı.
Bu büyük pay, çoluk çocuk ve yetişkiniyle yoksul halkımızdan çalınarak faiz lobisine ikram edilmiştir ve her sene bu lânetli pay, artmaktadır.
Bu örnekle kendini gösteren servet transferi bu düzenin karakteridir.
Yüksek enflasyon ve vergi üstüne vergilerle halkı canından bezdiren; sermaye sahiplerinin değil de emekçilerin ücretlerine göz diken, alın terini yağmalamak için türlü numaralar çeviren bu zam, sömürü, yağma düzenine karşı sesimizi daha çok yükseltmeliyiz.
Siyasetçisi ve sermayedarıyla egemenler zevk ü sefa içinde yaşarken, lüks uçak ve otomobilleriyle keyfederken okullara aç giden çocuklarımıza bir öğün bulunamıyor!
Bütün şatafat ve israf, “itibardan tasarruf olmaz!” denilerek halkın kesesinden yapılıyor.
Bankalar, holdingler büyürken esnaf batıyor, küçük köylü yok oluyor, işçiler her ay yüzlercesiyle iş cinayetlerine kurban gidiyor!
Her gün derinleşen, her gün hayatı daha da çekilmez hâle getiren bu düzene mahkûm değiliz!
Hakça Üretim ve Bölüşüm, Adil Paylaşım
“Hakça Üretim ve Bölüşüm, Adil Paylaşım” şiârı bizim önerimizdir.
Yeni ve başka bir işleyiş mümkündür.
Tabiatla uyum içinde, kendine ve hakikate yabancılaşmamış, sömürüyü ve kula kulluğu reddeden bir işleyiş, Âlemlerin Rabbi Allah’ın emridir.
Ekolojik ve sosyolojik ifsadın karşısına dikilmek ancak bu ilkelerle mümkündür.
Ancak bu ilkeler ülkemizi, halkımızı ve bütün insanlığı bu yağma düzeninden, kölelik sarmalından kurtarabilir.
Egemenlerin zam, sömürü, yağma düzenine itiraz edelim!
Bu sömürü çarkını ancak adalet ve eşitliği hedefleyen ıslah mücadelesini yükselterek kırabiliriz.
İnsan onur ve haysiyetini Beled Sûresi 13. ayette “Fekkü Raqabe!-Kölelere Özgürlük” beyanıyla işaret edilen güzergâhı takip edip bu sömürü düzenine “Hayır!” diyerek savunabiliriz.
Şüphesiz ki Allah eşitlik ve adaleti emreder; kötülüğün her çeşidini yasaklar, lânetler!
EĞİTİM İLKE-SEN (İlkeli Eğitim ve Bilim Çalışanları Dayanışma Sendikası)
SAĞLIK İLKE-SEN (İlkeli Sağlık ve Sosyal Hizmet Çalışanları Dayanışma Sendikası)
TOKAD (Toplumsal Dayanışma, Kültür, Eğitim ve Sosyal Araştırmalar Derneği)
ÖYB (Özgür Yazarlar Birliği)
Haber: Büşra Kara
